Kin trc Vn Miu - Quc T Gim H Ni
Vn Miu - Quc T Gim nm  pha Nam thnh Thng Long, xa thuc thn Minh Gim, tng Hu Nghim, huyn Th Xng; Thi Php thuc lng Thnh Ho, tng Yn H, huyn Hon Long, tnh H ng, nay thuc thnh ph H Ni. Bn mt du l ph, cng chnh l ph Quc T Gim (pha Nam), pha Bc l ph Nguyn Thi Hc, pha ng l ph Tn c Thng, pha Ty l ph Vn Miu. Qun th kin trc ny nm trn din tch rng ln l 54.331m2 bao gm : h Vn, khu Vn Miu - Quc T Gim v vn hoa Gim m kin trc ch th l Vn Miu ni th Khng T v Quc T Gim, trng hc cao cp u tin ca Vit Nam.
Trc mt Vn Miu l h Vn c din tch 12.297m2, gia h c g Kim Chu, trn g dng Phn Thy ng l ni din ra cc bui bnh vn th ca nho s kinh thnh xa. Nh Phn Thy nay khng cn, nhng trn g hin cn mt tm bia dng nm T c th 18 (1865) trong dp tu sa Vn Miu v no vt h Vn do Hong gip khoa Tn Hi, B chnh H Ni L Hu Thanh son, c nhn khoa Tn Su n st H Ni Vng nh ng T duyt, ph bng khoa Nhm Tut, tri huyn hai huyn Th - Vnh Phm Xun Trch kim duyt, T trn C Hip quan Nguyn Vin Mai Xun Bch lm bia, t ti Trn Quang Luyn vit ch. Ni dung bi k nh Vn h ghi:
"Trc Miu c h ln, trong h c g Kim Chu, vo khong nin hiu Cnh Tr (1668 - 1671), Tham tng h Phm (Phm Cng Tr) lm 10 bi th vinh Phn thy  ghi li cnh p. Lu ngy ct ng li, c di mc lan, lng h ngy cng nng cn, thu hp li. Ma thu nm Qu Hi, nin hiu T c (1863) ti cng Cao i ng Lng ph (ng T) dng nh bia tin s v sa sang khu h, m rng ch hp, khi su ch nng ph ch rm rp cho phong quang  thy r cnh tr ca h, ca ni. Ma thu nm t Su (1865), ng s qun li xut tin nh xy mt nh trn g Kim Chu. nh lm xong gi l Vn H nh. Sau cho khc li 10 bi th, dn ti ghi li chuyn . Ti ni: Thng Long l t danh thng, Vn Miu ngy nay l nh Thi Hc xa, thc l ni tp trung vn vt. Mt g, mt nc tn ln ni bt lm noi du ngon. T nay v sau, ln trn nh ny nhn cy c xanh ti, ngm nc h trong sut, hng kh gi xun, h chng phi tha tm ch sao. Bi vy ghi li".
H ny v c di t chy sut chiu di m Ty ca Vn Miu u thuc t khu vc Vn Miu. n cui th k XVIII u th k XIX do phn cch a gii hnh chnh, khu Vn Miu thuc t tnh H ng. Khi t Vn Miu - Quc T Gim  trao tr li cho tnh H Ni th b st li khu h Vn, v th nm 1939 cc vn thn nho s H Ni   n trnh Th trng H Ni xin Cng s ton quyn Bc k tr li h Vn vo a phn Vn Miu. Nm 1940, Thng s Bc k duyt cho Hi ng thnh ph H Ni k bin bn tr li h Vn cho Vn Miu. S kin ny c khc bia ghi li "Hon Vn h bi". Tm bia ny  c tm thy trong khi no vt ci to h Vn ngy 12-2-1998 va qua. Bia son nm Bo i Th 17 (1942), do c nhn khoa Qu Mo, quan Tng c tr s ngi lng ng Ngc Hong Hun Trung son; Tin s khoa t Mi, Tun ph, tr s ngi lng Ty M Nghim Xun Qung v c nhn khoa inh Du, Tun ph, tr s ngi lng Du Lm Nguyn Don Thch c duyt. Bi vn bia ny cn c kim tra bi hai nhn vt l Thi t Thiu Bo, Tng c, tr s ngi lng ng Ngc Phm Gia Trc v Tin s lut khoa Tng c tnh H ng, ngi lng An Tuyn H c im. iu c bit mt sau ca tm bia chnh l bn dch bia ch Hn ra ch Quc ng do c hc Trn Trng Kim v Nguyn Quang Oanh dch:
Bia chp vic tr li Vn H cho Vn Miu:
H ny  ngoi tng ca th 3 Vn Miu tn l h Minh ng hay l Vn h. H rng mt vn chn trm thc vung ty, trong h c g trn tn gi Kim Chu rng hai trm thc vung ty.  v g  b ly lm t ca thnh ph  lu. Ma thu nm Mu Dn 1938, ti l Trung nhn d vo tic kim sot  th  Vn Miu, ngu nhin tm thy  gc g Kim chu 1 tm bia c, xem ra i L Cnh Hng Phm Cng Tr tin sinh dng ci nh nh  trn g t tn l Phn Thy ng. Khong i T c, L Hu Thanh tin sinh v ng T tin sinh dng nh ngi  trn h t tn l Vn H nh. Vic ny c chp  s sch v ghi  bia, c th tra kho ra c. Nh th l h ny thuc v Vn Miu - Vn Miu vn cn nh c m h th mt cha i li c, vy sao ta li chng ngh i li h tr v Vn Miu.
V th ti cng vi quan li vn thn em vic y trnh vi quan V Hin in i hc s Trng Phu Hong tng cng v quan Thi t Thi bo An Phc nam lnh H ng c b Vn nh Vi tng cng d lm giy xin quan c l thnh ph H Ni tr h li cho Vn Miu lm t vt c m  quan tnh H ng trng coi Hai v tng cng u cho l phi, th  ln, quan c l v hi ng thnh ph H Ni u ng thun c. Theo bin bn k hi ng ngy 30 thng 5 nm 1940 tr h li cho Vn Miu c quan Thng s Bc k duyt y. 
Ti bn mu bi p g Kim Chu  gi cho c bn lu xy b gch  tin gh thuyn.
Cng vic lm xong li dng bia nh d gi bia c k nim vt thm ca cc bc hin trit v dng bia mi  ghi vic hay ca h ny. H v g cnh sc cng vi miu c lu di mi mi, sau ny ngi d lm ngm vnh  khong ny ngng trng miu Khng, ci xem h Vn s nh n ngun gc sng Th, sng T vy.
Nay khc vo  d lu tn mi mi.
c hc Trn Trng Kim phng dch
Vn Miu - Quc t Gim l kin trc ch th ca di tch c xy dng trn khu t c chiu di 300 mt, chiu rng pha bc l 75 mt, pha nam l 61 mt, hng Bc - Nam theo quan nim "Thnh nhn nam din nhi tr" (Thnh nhn hng v pha Nam  cai tr) , pha trc l h Vn, pha sau l hu chm (tng thnh c)  b thc dn Php ph t nm 1884, thay vo  l cc ng ph vi cc kin trc kiu bit th (ph Nguyn Thi Hc nay).
Khu tin n l khong khng gian m ra pha trc to cho Vn Miu dng v b th, uy nghim. Khu ny c bt u bng t tr (nghi mn) v hai bia H m hai bn. Trc y t tr c soi bng xung mt h Vn xanh trong, nay b ngn cch bi ng ph Quc T Gim. T tr xy bng gch, hai tr gia xy cao hn trn c hnh 2 con ngh chu vo. Quan nim tm linh cho rng y l con vt linh thing c kh nng nhn ra k c hay ngi thin. Hai tr ngoi p ni 4 con chim phng xe cnh chp ui vo nhau rt p. Xung quanh t tr p ni cc i cu i ch Hn :
"ng, Ty, Nam, Bc do t o
Cng, khanh, phu s, xut th ".
(ng, Ty, Nam, Bc cng o ny (o Nho)
Cng, Khanh, Phu s xut thn t ng ny)
Bia H M (xung nga) c dng  pha trc Vn Miu  nhc nh cc bc Cng, Khanh, Phu, S hay th dn khi i qua khu ny u phi xung nga  biu th s tn knh.
Khu ni t ca Vn Miu - Quc T Gim tn nghim c ngn cch vi khng gian n o bn ngoi bng tng gch v xy xung quanh v chia thnh 5 lp khng gian khc nhau, mi lp c gii hn bi cc tng gch v c cc ca thng nhau : mt ca chnh gia v 2 ca ph hai bn vi cc kin trc ch th l : cng Vn Miu, cng i Trung, Khu Vn Cc, cng i Thnh, khu in th, cng Thi Hc,...
Cng Vn Miu l tam quan ln xy hai tng, ba ca. Ca gia cao to, tng trn  ba ch Vn Miu Mn. Nhn b ngoi, tam quan l mt kin trc ring bit, ca chnh gia xy hai tng, mt bng hnh vung, tng di to, tng trn nh chng ln tng di, do  xung quanh tha ra mt hng hin rng bn mt c lan can, pha bn ngoi tng di ch m mt ca cun, hai cnh bng g lim m vo trong v ca hnh bn nguyt chm ni hnh i rng chu mt nguyt v hai ca nh bn tri, bn phi pha trong l li bc ln tng hai tam quan. Bn thn tng hai  l mt tam quan m ba ca cun khng c cnh ca.Tng trn lm tm mi, bn mi hin v bn mi nc cong ln  bn gc, b nc p ni lng long triu nguyt.
Trc y trn cng tam quan c dng mt tm bia  khc hai bi th t tuyt ca vua Khi nh khi i Bc tun c gh thm Vn Miu nm 1918. Bia  nay khng cn, ch cn hai b bia bng , hai mt b l hnh h ph rt p. Nguyn vn hai bi th l :
Bi th nht :
Ha hnh Nam quc ai vn hoa
Thnh o chn truyn qun bch gia
Tng vi bch phng danh gio a
Nghi h miu mo vnh nguy nga.
(Gio ha lan trn khp nc ta,
o thnh chn truyn c bch gia
Nghe ni mun phng t danh gio
Tho no Vn Miu vn nguy nga).
Bi th hai :
Thi trung vn gio nhp vim 
Bch th tn sng  nht nho
Th c L triu lu c tch
Kinh k t hu ho quy m.
(Thi trong o y ti Vim 
Trm thu  cao nht o Nho
Triu L vn cn lu du c
Kinh thnh ring  mt quy m).
Pha trc cng Tam quan l i rng  cch iu thi L, bn trong l i rng  thi Nguyn. Hai mt cng Tam quan u p ni cu i ch Hn.
1) i quc bt dch gio bt bin tc th tn sng chi, dic tn t vn nguyn hu dng.
Ng Nho yu thng kinh, yu thc thi, v cu c gi, thng t thnh hun vnh tng n .
(Nc ln khng thay i nn gio ha, khng bin i phong tc, m tn sng o Nho v tin tng t vn vn c ch.
(Nh Nho phi thng hiu kinh sch, phi thc thi, khng nn cu n, c chp, ngh rng li gio hun ca Thnh hin mi mi c  cao) .
2) S phu bo p v h tai, triu nh tuyn tu chi n, quc gia sng thng chi 
- Th o duy tr th th nh, l nhc y quan s ty, thanh danh vn vt s .
Bc s phu phi bo p th no n tuyn chn ca triu nh,  tn sng ca quc gia.
- Th o phi c duy tr nh th y, phi thy ni ny l l nhc, y, quan, l ni tp trung thanh danh vn vt) .
Bn tri mt trc cng Tam quan p ni cnh "Long ng t hi", c rng n hin trong my, v nh cnh thanh vn c l ca cc nho sinh thnh t.
Bn phi l cnh "Mnh h h sn" ni rng my nc ni bt ln dng dp mt con h hng dng xung ni, v nh cc bc thc gi kh th bc vo i.
Cng Tam quan chi c m khi cc bc vua quan ti thm Vn Miu v t l Khng T. Cn hc tr, th dn ra vo bng hai cng ngch  hai bn.
Qua cng tam quan vo khng gian th nht gi l khu Nhp o. y l khng gian cy xanh v thm c, hai bn c hai h nc. ng lt gch chnh gia dn n cng i Trung vo khu th hai. Hai bn c hai ng nh dn vo hai ca Thnh c v t Ti.
Cng i Trung gm ba gian, xy trn nn gch cao, mi lp ngi mi hi, c hai hng ct hin trc v sau,  gia l hng ct chng nc.
Hai bn cng i Trung c hai cng nh : Thnh c v t Ti. Tn ca hai cng ny mang  ngha gio dc o to con ngi va c c, va c ti.  cng l hai trong nm phng php o to con ngi.
Mnh T ni : "Phng php m ngi qun t dng  dy ngi" c 5 loi :
1. C bc dy : "Nh ma kp thi lm c cy ti tt" - y ni v nhng ngi t cht thng minh nghe li dy bo th cm ha c ngay v pht trin.
2. C bc dy cho thnh c c:
3. C bc dy cho t c ti. y l ni cc bc ngi thin t thun hu, nh ngi qun t dy bo mi thnh c c bit tn dng v pht huy ht ti nng tri ph cho m thnh ti.
4. C bc dy ch gii p nhng vn  m ngi hc nu ra.
5. C bc ch trm nghe nhng iu hay  t tu dng mnh. y l nhng ngi  xa khng th n ca ca ngi qun t m hc c, t mnh thu thp li ni hay, hnh vi p ca ngi qun t m t rn tp mnh.  cng l nh gio ha ca ngi qun t vy.
Khu th 3 c tip ni bi gc Khu Vn vi 2 cng nh Sc Vn v B Vn.
Gc Khu Vn l mt lu vung 8 mi c xy dng vo nm 1805 i vua Nguyn Gia Long. Gc c xy trn mt nn vung cao lt gch Bt Trng, kiu dng kin trc kh c o : tng di l 4 tr gch, 4 b trng khng, tng trn l kin trc g 2 tng mi lp ngi ng trang tr 4 gc bng t nung. Sn g c cha mt khong  bc thang ln gc. Bn cnh c dim g chm tr tinh vi, xung quanh l lan can con tin. Bn mt gc tr 4 ca s trn xung quanh c nhng thanh con tin ta ra 4 pha tng trng cho cc tia sng ca sao Khu ta ra.
Trn gc treo bin sn son thip vng  3 ch "Khu Vn Cc". Xung quanh 4 mt u c cu i :
1. Hi triu phn sc long vn tr
Kit cc trn tng tp i quan.
(i thnh t im nn vn tr
Lu gc lng ly lu gi v p)
2. Khu tinh thin lng nhn vn xin
Bch thy xun thm o mch trng
(Sao Khu sng gia tri, nhn vn rng t
Sng Bch m sc xun, o hc di lu)
"Khu Vn" theo cch l gii truyn thng v thin th: Khu l tn mt ngi sao trong chm 28 sao, l u Bch h phng ty, c 16 ngi, sp xp khc khuu ging hnh ch Vn. Trong sch Hiu kinh: c ghi "Khu ch vn chng". V sau ngi ta coi sao "Khu" bin ha l ngi ng u ca quan vn.
Gc Khu Vn xinh xn, kin trc gin d, tao nh xung quanh l nhng cy si, cy  c th, in bng xung ging Thin Quang, cng lm tng thm v p ca n.
Hai bn gc Khu Vn c hai ca nh l B Vn (vn chng trau chut sng sa) v Sc Vn (vn chng hm , sc tch).
Thin Quang tnh (ging nh sng tri), hnh vung, c lan can gch xy bao quanh, quanh nm nc y, mt nc xanh trong phng lng. Theo quan nim ngi xa, ging hnh vung tng trng cho mt t, ca s hnh trn ca gc Khu Vn tng trng cho bu tri, c  ni ni y l ni tp trung mi tinh hoa ca tri t, vi  tng  cao trung tm gio dc vn ha Nho hc Vit Nam.
Hai dy bia Tin s l nhng hin vt qu gi nht ca khu di tch. Hin cn 82 tm bia phn u thnh 2 bn, mi bn 41 bia i xng nhau qua ging Thin Quang. Hai ta nh bia xy dng vo nm 1863, bn mt b trng. Xa kia xun thu nh k, khi trong in Thnh t l Khng T, th  y cng sm sa l vt t l cc v tin nho m qu danh c khc trn bia  dng ni ca hin ti. Hin nay dng 2 tm bia ca hai khoa thi u tin triu L nm 1442 v 1448, cng bia  khc ch quc ng danh sch ca 1306 v  i khoa ca 82 khoa thi tin s t nm i Bo 3 (1442) n nm K Hi (1779) c ghi trn 82 tm bia trn lng ra.
Qua ca i Thnh vo khu th 4 l khu vc chnh th Khng T v cc bc Tin hin, Tin nho, bao gm in i Thnh, nh Bi ng, hai dy ng Vu, Ty Vu.
Ca i Thnh 3 gian vi hai ct hin trc v sau ging nh ca i Trung, mt hng ct gia  x nc, ba gian u c lp ca g hai cnh sn son trn c ha tit rng my. Gian chnh gia pha trn treo bc honh phi  ba ch : "i Thnh Mn", bn phi c hng ch nh "L Thnh Tng Thn V nh nin Canh Tut thu bt nguyt phng kin (thng Tm ma thu nm Canh Tut Thun V th hai i L Thnh Tng vng sc dng 1070), bn tri ghi : "ng Khnh tam nin Mu T trng ng i tu" (tu sa li vo thng 11 nm Mu T nin hiu ng Khnh 3 (1888). Bc honh ny mt ln na khng nh Vn Miu c xy dng vo nm 1070.
Hai bn cng i Thnh c 2 ca ngch Kim Thanh  pha ng v Ngc Chn  pha Ty l li vo khu Quc T Gim, i sau hai dy ng Vu v Ty vu, v qua hai cng nh u hai dy ng Vu, Ty Vu  vo sn i Bi, in i Thnh, v trc y ch khi t Khng T th cng i Thnh mi m.
"i Thnh" c ly t cu ni ca Mnh T khi nh gi v Khng T. ng ni : "Khng T l tp i thnh".  ngha l : Khng T l ngi thnh t  bit tp hp tt c hc vn, c tt ca cc bc tin thnh, tin hin.
Sch Mnh T vit : "B Di l ngi thanh cao nht, Y Don l ngi c trch nhim nht, Liu H Hu l ngi hin ha nht, Khng T l ngi hp thi nht trong thnh nhn. Khng T c th ni l i thnh ca tp hp thnh nhn.  ngha ca tp i thnh c v nh l khi tu nhc dng thanh m ca ting chung (Kim Thanh)  khi u, dng thanh m ca ting khnh (Ngc Chn)  kt thc. Ting chung l m u tp hp trt t tit tu, nhp iu m nhc, ting khnh l s kt thc tit tu, nhp iu m nhc. T nhp iu m nhc m u l s vic thuc v phng din tr tu, tip theo nhp iu kt thc l s vic thuc v phng din thnh. Tr tu v nh k xo, thnh v nh kh lc, tu chung ging nh bn mi tn ngoi 100 b, mi tn c th bn i c l do kh lc ca ngi bn; cn nh bn trng mt con chim Hc th chng phi l do kh lc ca ngi bn lm c m phi c k xo mi bn trng".
iu  ni ln Khng T gm c c thnh, c nhim, c ha m thnh mt bc thnh.
Qua ca i Thnh vo n sn i Bi, c hai li r phi v tri qua 2 cng nh theo sau hai dy ng Vu, Ty Vu  i ra Quc T Gim. Sn hnh vung lt gch Bt Trng, pha trc mt l ta Bi ng, in i Thnh, hai bn l 2 dy nh ng Vu v Ty Vu.
Ta Bi ng gm 9 gian vi 40 ct tr chng mi, chng rng, bt hai u, mi ngi mi hi, trn p ni hai con rng chu mt nguyt. Hai gian u hi mt trc v mt sau l ca s g chn song con tin, pha di l nhng bc ph iu g thi L khc ni hnh rng my ao rt p.
Ton b ct g tu mi u c sn son thip vng, hai hng ct  gia c trang tr rng cun my ln, c tu sa nhiu ln, mi y vo nm 1994 lp li ngi, nm 1995 sn thip cc kt cu g.
y l ni t chc cc nghi thc t l, do vy chnh gia ta i Bi t mt hng n, trn by  th. Xa kia  th  y u c lm bng ng nay  mt v thay bng  g sn thip.
Hng n lm bng g sn son thip vng, hai mt trc v sau c ha tit c chm g kiu hoa vn thi L, xen k cc ch trin, mt ch  chnh gia v 4 ch  bn gc hng n :
Mt trc l:
Ngng i cao
Ton di kin
Mt sau l:
Chim ti tin
Ht ti hu
y l li ca Nhan Uyn, hc tr ca Khng T ca ngi thy : "o l ca Khng Phu T thc l cao su, cng ngng trng ln cng thy cao xa, cng i su nghin cu cng thy uyn thm vng chc, xem thy o l  dng nh trc mt ta bng chc li bin ra sau". iu  ni ln o c v hc vn ca Khng T tht l bc i tinh thm, rng ln, su sc.
Pha trn hng n c bc honh phi :"Vn th s biu' (ngi thy tiu biu cua mun i).  l 4 ch ca vua Khang Hy nh Thanh khi i thm Khng Miu Khc Ph  tnh Sn ng, Trung Quc   cao Khng T l ngi thy ca mun i. Bc honh phi ny c lm nm 1888 trong ln tu sa Vn Miu".
Cc gian xung quanh u c treo cc honh phi, cu i ca ngi trc tc ca Khng T.
"o qun c kim" (o Nho ng u xa nay) "c tham thin a" (c lan ta khp tri t)  gian u hi pha ng treo bc honh "C kim nht nguyt" (nh sng mun thu) v chung Bch Ung u l ca T nghip Quc T Gim Xun Qun cng Nguyn Nghim lm nm 1768.
u hi bn Ty c treo mt bin g vit 8 cu th nm :
"o thng tng xem nht nguyt minh
Vy nn biu lp trc trung nh
Tn nghim vn c b phng chnh
Trn trng no ai mc phm bnh
Rng ch vn chng hng r r
T nghe c gio hy rnh rnh
Vng bn sc sc ng thin a
Thy y ai l ch ngng thnh ".
Mt sau ghi : Thnh nhn do ln c dy cho khc bia  lu truyn vnh cu. Ngy hon thnh, ti nhn i xem ngm k lng mt vng, thy nhng tm bia  c th ch ngay ngn, vn cht xy , khng cng ni lng trn trng, bn ngm mt bi th quc ng.
Ma xun nm 1962, nhn dp Tt nguyn n Bc H  ti thm Vn Miu H Ni, trong bui tr chuyn thn mt vi mt s v ph lo yu th ca Th   ti ta i Bi ny, Bc c c tng hai cu th:
Tui gi nhng ch khng gi
Gp phn xy dng nc nh phn vinh
in i Thnh chy song song vi nh i Bi v ni vi nhau bng mt tiu nh.
in i Thnh gm 9 gian, xy tng kn ba mt, pha trc c ca bc bn ng kn 7 gian gia, 2 gian u hi ca s c chn song con tin c nh mang phong cch kin trc thi hu L. K by gin n khng chm tr cu k, chng u theo kiu u  ct chng, u ao mi cong, lp ngi mi hi. Trn nh l i rng chu mt nguyt c gn bng nhng mnh s men mu theo ngh thut triu Nguyn. Bn trong in u c sn son thip vng lng ly, nhng vn gi c v thm nghim, tn vinh ca ni th t.
in i Thnh l ni th Khng T, T phi, Thp Trit. Gian chnh l tng c Khng T, mt quay v hng nam, pha sau l khm th trn c ngai v bi v: "i Thnh Ch Thnh Tin S Khng T bi v". 
Bn ng l tng Phc Thnh Nhan Hi v Thut Thnh T T. Bn Ty l Tng Thnh Tng T v  Thnh Mnh T.
Hai gian u hi l 10 bia  bi v Thp Trit, l nhng ngi tiu biu cho 4 khoa l: c hnh, Ngn ng, Chnh tr v Vn hc gm : Mn Tn, Nhim Canh, Nhim Ung, T D, oan Mc T, Nhim Cu, Trng Do, Ngn Yn, Bc Thng, Chuyn Tn S. Theo sch i. Nam hi in s l n i Minh Mnh cho t b cc tng Khng T, T Phi, tranh Tht thp nh hin c t thi L, Trn thay bng bi v th trong khm. Theo t liu nh nm 1925 th trong in Thnh c khm th. Khng T, T Phi. n nay ch cn khm v ngai th. Khng T, cn bn khm th T Phi u  mt.
Tng th hin nay c mang v th ti Vn Miu nm 1960, cn bin  nm lm tng l : "Quyn tri ph Ph Thun An Nguyn Kim Hoa (qu x B Thy, huyn Gia Phc) to tng Tin Thnh,  ngy 8 thng 8 nm Vnh Khnh th nht (1729)" . 
Ni chung Thng in cng nh i Bi hin ti u mang phong cch kin trc i Hu L, u Nguyn, k by n gin khng chm tr cu k, chng u theo kiu u  ct chng, nhng u ao mi cong, ngi lp theo kiu vy rng, kin trc gin d thanh nh m uy nghim Ta i Bi v in thnh l ni cc triu i L, Trn, L hng nm xun thu hai ln chn ngy inh thng hai v thng tm t l, do vua ch t hoc c hong thn, i thn t thay. i L gn ti ngy t, L b lm bng k khai l vt giao sang h B pht la, tin, go np cho cc quan Gim b, Gim tri, Thi quan  sm sa l vt. Cc quan L b thn n kim sot li. Sang triu Nguyn, kinh  chuyn vo Hu, nn hng nm cc vua t ti Vn Miu Hu, thi k ny  Vn Miu Bc thnh do quan Tng c tin hnh nghi thc t l.
Hai dy ng vu v Ty vu  hai bn sn i Bi u gm 9 gian. Trc y mi bn u xy 5 b trn c 5 khm bi v th Tht thp nh hin u l hc tr ca Khng T. Kin trc c b ph hy nm 1946. Kin trc hin nay l c xy dng li vo nm 1954.
Chu Vn An (1292 - 1370) ngi lng Thanh Lit, huyn Thanh Tr l nh nho ni ting v o c v ti nng hc vn. Nm 1328 c vua Trn Minh Tng vi v kinh  dy hc cho Thi t v sau  c b gi chc t nghip Quc T Gim. Sau khi ng mt, vua Trn Ngh Tng ban tn thy l Khang Tit, cho th ph ti Vn Miu.
Pha sau in Thnh c cng Thi hc dn sang khu Quc T Gim - khu vc th 5 ca di tch.
Ca Thi Hc c kin trc nh ca i Thnh.
Khu Quc T Gim xa kia c nh ging ng, th vin, khu tam x cho hc sinh , kho   t kh v kho cha bn g khc in sch. u thi Nguyn, khi Quc T Gim chuyn vo Hu, khu ny tr thnh hc ph ca ph Hoi c (sau thuc H Ni) v xy n Khi Thnh  th song thn ph mu ca Khng T. Ton b khu ny  b t ph nm 1946 v nay ch cn con ng lt gch chnh gia t cng Thi Hc dn n nn in Khi Thnh.
Qua cng Thi Hc, bn tri c hai tm bia  danh bi nh k do L Hu Thanh, Hong Gip khoa Tn Hi, gi chc B Chnh H Ni son nm T c 16 (1863). Ni dung bi k v nh bia ghi tn Tin s nh sau: 
"Thng Long l  thnh xa Vn Miu l nh Thi hc c. Hai bn t hu cng t bia ghi tn Tin s. Trn t khoa Nhm Tut (1442) nin hiu i Bo (1440 - 1442) di n khoa K Hi (1779) nin hiu Cnh Hng (1740 - 1786), nay cn li 82 tm, ch l cn li mt phn mi trong trm ngn nm. Trong khong thi gian ny gi dp ma vi, ru phong c mc, ch khc l m c hn chc tm, xp t linh tinh tn mt, phn ln loang l khng sao c dc. Thanh ti t khi nhm chc  y, thng c  ti vic ny. Ma thu nm nay, cng vic hi th th bn bn bc vi quan Tng c v quan n st xy dng nh ngi. Mi bn 2 ta, mi ta 11 gian. Nhng tm bia cn d linh tinh chn ch xp vo, nhng tm bia l m th sa ri em khc li, ct  gi du xa. C ngi ni rng : "Bia Tin s bt du t nin hiu Quang Thun nh L thm thot ba bn trm nm m  sai suyn i ri. Nay nhng sch c th tra cu c ch c ng khoa lc m thi.  cn mn l th dng nh lm chi ". Tha rng : "Vic cn mt ca s vic l ti con ngi. Gc ng Vng, lu Thc Dng kia chng qua cng ch l cnh tr du ngon mt thi nhng c tu b th c th bn lu mun thu. Nh Thi hc c bia l s tt dp ca vn hc. Dng ngi nh ny tng cng quan h n danh gio. Mun c lu di l nh l tri trong lng ngi. Nu ch ly vt o vt, th ngay trong tri t mnh mang ny c hnh t c hi, hung h l tm bia, hung h l ngi nh !".
 Vit Nam ngoi Vn Miu H Ni, cn c Vn Miu cc tnh : Bc Ninh, Bin Ha, Bnh nh, Bnh Thun, Cao Bng, Gia nh, Hi Hng, H Tnh, Hi An, Hng Ha, Hng Yn, Khnh Ha, Lng Sn, Nam nh, Ngh An, Ninh Bnh, Ph Yn, Qung Bnh, Qung Nam, Qung Ngi, Qung Tr, Qung Yn, Sn Ty, Thi Nguyn, Thanh Ha, Vnh Long, Hu. . . Kin trc  mi a phng u c quy m, b cc ring, song quy m b th tiu biu nht, kin trc hon thin nht vn l Vn Miu - Quc T Gim H Ni hin nay.